Nám nội tiết là gì, và vì sao nó quay lại sau khi đã mờ đi?
Nếu vùng sẫm màu trên mặt bạn hiện ra sau khi sinh con, sau khi đổi thuốc tránh thai, hoặc cứ vào mùa nắng thì đậm lên rồi trời dịu lại nhạt bớt, thì bài này nói đúng trường hợp của bạn.
Chuyện gì xảy ra dưới da
Màu da đến từ melanin, do những tế bào tên là melanocyte làm ra. Da khoẻ thì việc này diễn ra đều tay, sắc tố rải tương đối đều khắp mặt.
Một số hormone — đặc biệt là estrogen và progesterone — làm các tế bào này nhạy hơn với kích thích, nhất là kích thích từ tia cực tím. Khi hormone lên xuống mạnh, vẫn chừng ấy nắng nhưng da sinh ra nhiều sắc tố hơn trước.
Đó là lý do vùng sẫm màu kiểu này hay hiện ra lúc mang bầu, vài tháng sau sinh, hoặc sau khi bắt đầu uống thuốc tránh thai hằng ngày. Nhiều nơi gọi kiểu nám lúc mang bầu là mặt nạ thai kỳ. Không phải da bỗng dưng yếu đi, mà là nó dễ phản ứng hơn trước với cùng chừng ấy nắng.
Dấu hiệu nhận ra
Dấu dễ thấy nhất là hai bên mặt gần như soi gương nhau: gò má bên này đậm thì bên kia cũng đậm, đôi khi lan lên trán và quanh mép. Vết thâm do mụn để lại thì rải rác, bên nhiều bên ít, không cân như vậy.
Mép thường nhoè, màu chuyển dần chứ không phải một đốm rõ viền. Ngả nâu hay ngả xám là tuỳ sắc tố nằm nông hay nằm sâu.
Và nó đổi theo mùa. Đậm lên vào những tháng nắng gắt, nhạt bớt khi trời dịu. Trong Nam thì nhịp ấy đi theo mùa khô và mùa mưa, ngoài Bắc thì theo mùa hè và mùa đông. Đó mới là dấu phân biệt rõ nhất với các vùng sẫm màu do nguyên nhân khác.
Vì sao nó quay lại
Phần này làm nhiều người nản. Sản phẩm bôi ngoài tác động lên lượng sắc tố đang có và lên tốc độ sinh sắc tố mới. Chúng không đụng tới được nội tiết, nên lớp tế bào bên dưới vẫn nhạy y như cũ.
Nên hễ bạn ngưng che nắng, hoặc nội tiết lại xáo trộn — sinh đứa tiếp theo, đổi thuốc, bước vào tiền mãn kinh — thì guồng cũ chạy lại từ đầu.
Nghĩ cho đúng thì đây là việc giữ đều tay năm này qua năm khác, giống như giữ cân, chứ không phải một liệu trình có ngày kết thúc. Ai nói ngược lại thì người đó đang bán hàng.
Nói cách khác, chống nắng không phải bước ăn theo sản phẩm chăm sóc. Nó mới là bước chính, còn sản phẩm chăm sóc là bước phụ.
Khi nào thì nên đi khám
Nếu vùng sẫm màu xuất hiện đột ngột trên vùng da trước đó hoàn toàn đều màu, nếu nó thay đổi hình dạng nhanh, nếu có ngứa, chảy máu hoặc nổi gồ, thì đó không còn là chuyện của mỹ phẩm. Hãy đi khám da liễu.
Nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú, hãy hỏi nhân viên y tế trước khi dùng bất kỳ sản phẩm chăm sóc da nào, kể cả sản phẩm không kê đơn.
Mỹ phẩm là sản phẩm dùng ngoài da và không thay thế được tư vấn y tế.
